Hormoontherapie: wel of niet?

Geplaatst op 29-03-2024

Is hormoontherapie de heilige graal? Of zijn er meer opties.

Bordje met de woorden Replacement Hormone therapy. Hormoontherapie.

In het AD stond op 28 maart 2024 een artikel over de hype rondom hormoontherapie. Het was een interview met Dorenda van Dijken, zij is een bekende gynaecoloog over de hype van hormoontherapie. Ik zag dat er op internet veel discussie ontstond omdat er in het artikel werd gesuggereerd dat hormoontherapie niet de heilige graal is. Daar ben ik het mee eens. 

Groeiende vraag naar hormoontherapie

Er blijkt dus een groeiende vraag te zijn naar hormoontherapie. Hormoontherapie wordt ook wel hormoonsubstitutietherapie genoemd. Dit heet zo omdat hormoontherapie hormonen die tijdens de overgang dalen worden aangevuld waardoor overgangsklachten verminderen of zelfs verdwijnen. Hormoontherapie is medicatie en dus het werkveld van artsen. Ik ga in deze aflevering niet verder in op verschillende behandelmethodes. 

Het lijkt erop dat hormonale therapie wordt gehypet door bekende nederlandse vrouwen. Dat was mij ook al opgevallen. Wat mij vooral opvalt is dat in interviews met bekende nederlanders hormoontherapie wordt neergezet als de heilige graal. Als de oplossing voor je overgangsklachten. Het is fantastisch dat BN’ers zich hard maken voor de overgang zodat het onderwerp brede media aandacht krijgt en er meer openheid over dit onderwerp komt. Ook als je hormoontherapie hebt blijf je nog steeds in de overgang. Hormoontherapie maakt het leven voor veel vrouwen draaglijker.

Overgangsklachten

Hoewel de overgang een natuurlijke fase in het leven van vrouwen is kunnen overgangssymptomen ziekmakend zijn en ook het risico op het ontwikkelen van bepaalde ziektes zoals hart- en vaatziekten, osteoporose en dementie vergroten. 

Tachtig procent van de vrouwen ervaart overgangsklachten.

Dertig procent van de vrouwen ervaart zoveel klachten dat het hun dagelijks leven belemmert. De overgang duurt zo’n tien-vijftien jaar. Het is natuurlijk niet wenselijk om in deze kostbare jaren een verminderde kwaliteit van leven te hebben. Hormoontherapie kan dan een goede optie zijn om je leven weer terug te krijgen.

Dus dertig procent van de vrouwen heeft ernstige klachten. Maar 5% van de vrouwen krijgt hormoontherapie voorgeschreven. Dus er is een grote groep vrouwen die baat zou kunnen hebben bij hormoontherapie maar deze nu niet ontvangt.

Terughoudendheid over hormoontherapie

Dit komt enerzijds door gebrek aan kennis bij huisartsen maar ook terughoudendheid om hormoontherapie voor te schrijven vanwege het eventuele risico op kanker. Er is in de laatste jaren veel onderzoek gedaan en het risico op het ontwikkelen van kanker is kleiner dan tientallen jaren geleden werd gedacht. In landen om ons heen wordt vaker hormoontherapie voorgeschreven. Zo rond 25 a 30%. Dat is realistisch gezien de cijfers.

Voor vrouwen van wie het dagelijks leven wordt belemmerd is hormoontherapie één van de behandelopties die vrouwen niet ontnomen moet worden. Hormoontherapie blijft een medicijn en het vergt nauwkeurige afstelling van de arts om het juiste effect te bereiken. Omdat het zo’n sterk effect heeft op het verminderen van klachten lijkt het alsof je overgangsproblemen als sneeuw voor de zon verdwijnen. Dan is het natuurlijk makkelijk om dit aan te prijzen als de oplossing. 

Andere opties

Het verhaal is genuanceerder. Want niet iedereen mag of wil hormoontherapie. Ikzelf mag geen hormoontherapie omdat ik hormonale borstkanker heb gehad waarbij de hormonen mij juist ziek maakten. In de halleluja verhalen over hormoontherapie voelde ik mij een beetje verloren, niet gehoord.

Naast hormoontherapie zijn zeker nog andere opties om overgangsklachten te verminderen. Het is geen quick fix zoals met medicijnen. Maar je leefstijl veranderen vermindert ook overgangklachten. Het duurt langer en je moet er meer moeite voor doen. In interviews over de overgang wordt leefstijl altijd even als laatste benoemd. Oh ja, dat is ook nog een mogelijkheid.

Het belang van leefstijl

Ik vind dat leefstijl, mindset en gedragsverandering een veel grotere plek mag krijgen in het gesprek over de overgang. Dat was voor mij ook de aanleiding om het boek Blij zonder ei – hoe ga je met meer energie door de overgang? te schrijven.  

Ook als hormoontherapie om wat voor reden dan ook geen optie voor je is dan zijn er nog zoveel mogelijkheden om met meer gemak door de overgang te gaan.

Denk aan gezond eten. Dan bedoel ik niet diëten maar dat je leert om te ontdekken welke voeding je echt lekker vindt en die je ook voedt. 

Beweging zoeken die je leuk vindt. Je hoeft echt niet intensief te sporten als je dat niet wilt.

Heel veel aandacht geven aan ontspanning. Stress heeft namelijk zo’n grote impact op het verergeren van overgangsklachten. Dat kost ontzettend veel energie. Neem veel tijd om te herstellen en te rusten. 

Maar ook je mindset speelt een belangrijke rol. Als je denkt dat de overgang alleen maar negatief is en je alleen maar denkt dat je overgangsklachten je leven belemmeren. Dan zal het ook je leven belemmeren en geef je jezelf minder ruimte om mogelijke oplossingen te vinden. 

Een gezonde leefstijl helpt je ook om het risico op het ontwikkelen van de ziekten die ik eerder heb genoemd te verminderen. Ook als je hormoontherapie hebt blijft een gezonde leefstijl een goede basis voor een hoge kwaliteit van leven.

Iedereen is uniek

Het hangt dus heel erg af van je persoonlijke situatie welke opties voor jou geschikt zijn. Elke vrouw is uniek. Elke overgang is uniek. Er zijn meer dan 50 symptomen van de overgang en meer dan 15000 combinaties. Dan zijn er ook nog omgevingsfactoren die overgangsklachten kunnen verergeren.

Wat ik je wil meegeven doe veel kennis op over dit onderwerp, luister goed naar je lichaam. Je lichaam geeft namelijk altijd aan wat het nodig heeft. Praat erover en wees ook duidelijk naar anderen wat er in je omgaat. Mensen om je heen hebben geen idee wat er in jou omgaat en wat je eventueel nodig hebt.

Als je klachten je leven belemmeren blijf dan niet aanrommelen. Zoals ik al zei de overgang kan wel tien jaar duren. Zoek op tijd hulp bij je arts, overgangsconsulent, coach gespecialiseerd in de overgang of sluit je aan bij communities zoals Facebookgroepen waar je even stoom kunt afblazen. 

Wat je keuze ook is, kies je eigen pad in deze fase van je leven waarin alles verandert. Bovenal kies voor jezelf en zet jezelf op een.

Blij zonder ei

In mijn boek ‘Blij zonder ei – hoe ga je met meer door de overgang?’ beantwoord ik 16 vragen over leefstijl maar ook mindset en zelfleiderschap.

Bestel Blij zonder ei hier